سيدرضا اكرمي

1 ـ سال 88 سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري شده و اكنون در فصل سوم سال قرار داريم كه ارزيابي توفيق در اين مبحث امري ارزشمند مي باشد و بايد گفت موضوع توليد و نگهداري حمل و نقل و توزيع و مصرف چند امر اساسي و كليدي مي باشد و بايد مورد توجه قرار گيرند. عدم توجه به اين موضوعات و يا توجه به برخي و ناديده گرفتن برخي ديگر آثار منفي از جهت اقتصادي اجتماعي سياسي و حتي اعتقادي و فرهنگي خواهد داشت . اراده فرد فرد ما و توانائي اجرائي و حركت در جهت اصلاح الگوي مصرف شاخصي براي ارزيابي خود و جامعه مي باشد.
2 ـ در فرهنگ اسلام و فقه شيعه به موضوع مصرف توجه اساسي شده و در كتاب وحي خداوندي مي خوانيم « و كلوا واشرابواولاتسر فوا انه لايحب المسرفين » . بايد در همه تصرفات روزمره زندگي از اسراف به شدت پرهيز و حد و اندازه را رعايت نمود زيرا خداوند مسرفان را بي شك دوست ندارد و در جاي ديگر خداوند فرموده « و ان المسرفين هم اصحاب النار » . زياده روي در مصرف دوزخ را به همراه دارد . در قرآن مجيد واژه « اسراف » 23 مورد آمده است كه توجه به محتواي اين موارد نشان مي دهد كه اسراف در عقائد و اعمال پرداخت حقوق مالي و تصرفات روزانه مسائل زيربنائي و عوامل اسراف نمونه هاي اسراف در تاريخ گذشته و دولتها و حكومتها و امت ها را بايد مورد بررسي علمي عقلي و عقيدتي قرار دهيم .
3 ـ در سيره و زندگي امامان شيعه از جمله امام هشتم حضرت رضا عليه السلام آمده كه حضرت روزي ديدند بنده خدايي نصف يك گلابي را گاز زده و خورده و نصف ديگر را دور انداخته است . حضرت فرمود « سبحان الله ان كنتم استغنيتم فان اناسا كانوايحتاجون اليها » پناه بر خدا اگر به همه گلابي نياز نداري هستند افرادي كه به نيم ديگر احتياج دارند به آنها بخوران .
وقتي امام در مورد مصرف يك گلابي اين گونه نقد و انتقاد دارد در مسائل مهم چون كالاي سرمايه اي و كالاي اساسي چون آب و انرژي و سوخت و دارو و كاغذ مسكن و ماشين چگونه خواهد بود. امام علي عليه السلام در بخشنامه اي دستور داد « ادقوااقلامكم و قاربوا بين سطوركم و احذفواعني فضول الكلام فان اموال المسلمين لا تحتمل الاضرار » نوك قلم ها را تيز نمائيد و فاصله سطرها را كم كنيد و از آوردن كلمات زياد خودداري نمائيد كه اموال مسلمانان توان ضرر زدن ندارد. اين سخن امام و رهبري است كه حدود پنج سال زعامت جامعه اسلامي را عهده دار بود.
4 ـ سيره امام خميني رحمه الله عليه و رهبر معظم انقلاب اسلامي و همه مردان الهي بر اين بوده و هست كه در مصرف هر چيزي به اندازه نياز و حتي كمتر آن عمل كنند و ساده زيست و حداقلي باشند. نوشته اند امام خميني آخر شب حتي يك لامپ روشن اضافي را خاموش مي كرد نصف آب ليوان نوشيدني را دور نمي ريخت و براي مصرف كار ديگري حفظ مي كرد در مورد اندازه خريد روزانه خانه دقيق بود و حساب و كتاب داشت و عتاب و خطاب مي كرد.
5 ـ در نظام جمهوري اسلامي ايران و جمعيت 70 ميليوني آن موضوع مصرف بي حساب و كتاب است . از مصرف انرژي و سوخت تا آب و دارو و كاغذ از نان و برنج و شكر و چاي تا پوشاك و فضاي مسكوني و ميوه كه هر كدام گاهي چند برابر مصرف استاندارد جهاني مي باشد. تداوم اين روش ضايع كردن سرمايه كشور و بوجود آوردن نياز كاذب خروج سرمايه از كشور و واردات غير ضرور به داخل آلودگي هوا در كلان شهرها و ايجاد بيكاري و بيماري مي باشد. هيچ عاقل و عالم و عارفي چنين وضعيتي را پذيرا نيست و مي بايست براي اصلاح مصرف انديشه اي بشود . براي همين ضرورت بود كه سال 88 سال اصلاح الگوي مصرف نامگذاري شد و در نيمه دوم سال سئوال شد چه كرديم و به كجا رسيديم .
6 ـ براي نهادينه كردن موضوع مصرف كار فرهنگي و عقيدتي لازم است يعني از طريق علم و عقيده نيازها را مشخص كرد و مصرف استاندارد را اعلام نمود و زمينه اجراي اين موارد را فراهم ساخت بر اجرا نظارت نمود و تشويق و تنبيه را اعمال كرد. دادن آمار و ارقام مصرف در كشور و مقايسه آن با ديگر كشورها امري ضروري مي باشد. نشان دادن موارد مستند ضايعات و اتلاف منابع از هر نمونه (آب برق سوخت كالاي اساسي كاغذ و دارو) كاري مفيد خواهد بود. بازگو كردن نمونه هاي بازيافتي كاغذ باطله روغن سوخته فاضلاب آهن آلات قراضه ورقهاي راديولوژي و... در كشورهاي موفق از جهت اقتصادي امري سودمند مي باشد. بيان احكام الهي در مورد اسراف از جهت حرمت و گناه بودن و عذاب الهي ضرورت دارد. آوردن استانداردها در مصرف چون « الوضو بحد والغسل بصاع » براي وضو يك ليتر و براي غسل سه ليتر و خوردن غذا « كل و انت تشتهي وامسك وانت تشتهي » با اشتها غذا را شروع كن و با احساس نياز امساك نما و اعمال رهنمود امام هشتم « لو ان الناس قصدوا في المطعم لاستقامت ابدانهم » اعتدال و ميانه روي در اندازه غذا سلامت و كارآمدي جسم را بدنبال خود دارد.
7 ـ بايد كار اصلاح مصرف را از نقطه اي آغاز كرد از درون خانه شروع كنيم سماور را از آغاز صبح روي اتوماتيك نگذاريم روي شمعك گاز نگذاريم يخچال را در فصول سال از نظر درجه تنظيم كنيم دريچه كولر را در پائيز و زمستان ببنديم هنگام سفر گاز و گرما را خاموش كنيم روشنائي را به مقدار نياز داشته باشيم بجاي باز كردن پنجره اطاق درجه حرارت را كاهش دهيم غذا را به اندازه پخت كنيم نان به اندازه بخريم در نگهداري كالا دقت داشته باشيم در خريد ميوه و هر كاري ديگر اندازه داشته باشيم . بعد از عمل كردن خود به ديگران توصيه كنيم راهنما و آموزگار باشيم از فوائد صرفه جوئي بگوئيم و از تكليف شرعي و اجتماعي بگوئيم تا برسد به رسانه ها و تريبونها و جامعه ميليوني  

منبع خبر: جمهوري اسلامي